|
Boğmaca
Bulaşıcı bir hastalıktır. Tıptaki adı Pertussis'dir.
Çoğunlukla 1 ila 4 yaşları arasındaki çocuklarda çok
görülür. Ortalama olarak 4-6 hafta devam eder. Hastanın
burnu akar, nöbet halinde gelen öksürük görülür. Bazen
kusmaya neden olur. Tedavi için kesin yatak istirahati
şarttır. Hastaya sık sık fakat az miktarda yumuşak
yiyecekler verilmelidir.
Büyüsel (majik)
düşünme
Bir tür dereistik düşünce; çocukların preoperasyonel
(işlem öncesi) (Jean Piaget) evresindekine benzer düşünme;
burada düşünceler, sözcükler veya eylemler güç kazanırlar
(Örneğin olaylara neden olabilir, ya da bunları
engelleyebilirler).
Conduct disorder
çocukluk çağında davranım bozukluğu.
Çok uyumak
1 ila 4 yaşları arasındaki çocukların; geceleri 13,
öğleden sonra da 2 saat olmak üzere, günde 15 saat
uyumaları, sıhhatli büyümelerini sağlar. 5 ile 7 yaşları
arasındaki çocuklara ise, geceleri 11-13 saat uyku
yeterlidir. 8-14 yaşları arasında 9-11 saat; 15 yaşından
sonra da 8 saat uyku yeterli gelir. 20 yaşını geçenlere
6-8 saat gece uykusu yeterlidir.
Havale
Vücut kaslarının ani ve şiddetli olarak kasılması sonucu
ortaya çıkan duruma havale denir. Büyüklerde havale
çoğunlukla sara nöbetleri sırasında görülür. Küçük
çocuklarda görülen havale, sinir sisteminin değişik
nedenler karşısında göstermiş olduğu bir tepkidir. Bu
tepkiler de; kemik hastalıkları, yüksek ateş, boğmaca,
devamlı hazımsızlık, bağırsak şeritleri veya diş
çıkarmalardan kaynaklanabilir. Ayrıca bu duruma sinir
sistemi veya beyinde meydana gelen bir hastalık da neden
olabilir. Havale geçiren çocuğun gözleri sabit bir noktaya
çevrilir, çenesi de kenetlenir. Dudakları, yüz kasları,
kol ve bacakları, önce şiddetli bir şekilde kasılır, sonra
da çırpınmaya başlar. Ağzından da köpük gelir. Bütün
bunlar bir iki dakika devam eder. Sonra bütün belirtiler
kaybolup, uykuya dalar. Hastalığın bir nedenini bulmak
için mutlaka bir doktora başvurmak gerekir. Bu arada
çocuğu sessiz, loş bir odaya yatırmak, elbise ve
çamaşırlarını gevşetmek faydalıdır.
Hospitalizm
Uzun süre annesiz kalan çocuklarda görülen bir yuva
hastalığı.
idrar tutamamak
Bazı kimseler, öksürme, aksırma, gülme, ağlama, hallerinde
veya heyecanlandıkları zaman idrarlarını tutamayıp
kaçırırlar. Bu durum bilhassa çok doğum yapmış kadınlarda
sık görülür. Nedeni ön ve arka boşaltım kanallarındaki
kasların zayıflamış olmasıdır. Ayrıca böbrek veya idrar
yollrındaki taş veya tümör, omuriliğin hastalanması da
idrar tutamamaya neden olabilir. Küçük çocuklarda ise,
bağırsak solucanları idrar kaçırmaya neden olabilir.
Kabak
Tohumları (çekirdekleri) tenya ve kurt düşürücü olarak
bilhassa çocuklarda kullanılmaktadır. Tohumlar diş
kabuklarından ayrılarak dövülür, şekerle karıştırılarak
verilebilir. Ortalama doz çocuklarda 40 gr büyüklerde
takriben 100 gr’dir. Kabak çok besleyici özelliktedir C ve
B1 vitamini ihtiva eder. Pişirilen etli kısmı yiyecekten
başka çıban ve şiş yerlere lapa olarak da tatbik edilir.
Kabakulak
Daha çok çocuklarda görülen bulaşıcı bir hastalıktır.
Hastanın ağzından çıkan tükürük damlacıklarıyla bulaşır.
Tıp dilinde parotitis epidemica denilen bu hastalık;
genellikle kulak altında bulunan tükürük bezlerinin
iltihaplanması sonucu ortaya çıkar. Kuluçka devresi, 18
gündür. Hastanın ateşi birdenbire yükselir, genel bir
halsizlik görülür. Çok defa kulağın ön ve altında bulunan
tükürük bezleri şişer ve acıma hissi duyulur. Yanak ve
kulağın altı kabarır, kulak memesi de hafifçe yukarı doğru
kalkar. Ağızda kuruluk, dilde pas vardır. İştah da
azalmıştır. Bu durum birkaç gün devam ettikten sonra
tükürük bezlerindeki şişlik yavaş yavaş kaybolmaya ve
hasta iyileşmeye başlar. Hastalığın kendisi çok tehlikeli
bir hastalık olmadığı halde; başka hastalıklara zemin
hazırlar. Bu hastalıklar arasında; pankreas, gözyaşı
keseleri, böbreküstü bezleri, erkeklerde husyeler,
kadınlarda yumurtalıkların etkilenmesi önemli sonuçlar
doğurabilir. Bu nedenle en iyi şekilde tedavi edilmesi
gerekir. Hastanın sağlıklı kimselerle konuşması, görüşmesi
önlenir. Sulu yiyecekler verilir. Kabız olmaması sağlanır.
Keçiboynuzu
Olgun meyveleri gıda olarak kullanılır. Kuru meyvelerin
temizlenmiş unu bilhassa süt çocuklarının mide ve barsak
bozukluklarında kullanılır. Ayrıca göğsü yumuşatır ve
balgam söker. Sigara tiryakileri için faydalıdır.
Kernicterus
Yeni doğanın şiddetli ikterinde beynin bazı
çekirdeklerinin bilüribinin etkisiyle toksik
degenerasyonudur. çocukta zeka geriliği ve spastisite
görülebilir.
Kısırlık
Erkek veya kadının döl vermemesi haline, halk arasında
kısırlık, tıp dilinde ise sterilite denir. Nedenlerini,
erkek ve kadında ayrı ayrı incelemek gerekir. - Erkeklerde
KısırlıkNormal cinsel ilişkide bulunmayan veya menisi
olmayan erkeklere kısır denir. Psikolojik etkenler,
iktidarsızlık, erkek uzvunda görülen şekil bozukluğu,
gereği gibi tedavi edilmemiş belsoğukluğu, yumurtaların
yerlerine inmemiş olması, kabakulak hastalığı sırasında
husyelerin iltihaplanmış olması kısırlığı doğuran en başta
gelen nedenlerdendir. - Kadınlarda Kısırlık Cinsi
münasebetlerin, hamile kalma ihtimalinin çok az olduğu
zamanlarda yapılması, fallop borularının tıkalı olması,
döl yatağında görülen hastalıklar, hormon salgılarının
yetersiz olması, rahim veya dış üretim organlarında
görülen şekil bozuklukları, şeker hastalığı veya tiroid
bozuklukları, beden yorgunluğu, sinir bozukluğu en başta
gelen nedenlerdendir. çocuk sahibi olmayan eşlerin,
tepeden tırnağa kadar muayene olup, gerçek nedenleri,
tespit ettirmeleri gerekir.
Kızamık
Salgın yapan virütik bir çocukluk çağı hastalığıdır.
Kızamık
Daha ziyade 3-10 yaşları arasında görülen bulaşıcı bir
hastalıktır. Tıp dilinde morbilli denilen bu hastalığın
nedeni, bir çeşit virüstür. Kızamıklı hastanın tükürük
damlacıkları aracılığı ile sağlamlara da bulaşır. Bu
nedenle, kızamık lekeleri kaybolduktan sonraki 10 gün
içinde de hastayı, sağlıklı kimselerle görüştürmemek
gerekir. Hastalık mikrop alındıktan sonra 10 gün içinde
orataya çıkar. Hastanın gözleri kızarır, burnu akar,
hapşırır, öksürür. Ateş yükselir. Baş ağrılarından şikayet
eder. Kuvvetli ışıktan rahatsız olur. Bu belirtilerden
aşağı yukarı 4 gün sonra küçük kırmızı ufak lekeler
görülmeye başlar. Bunlar grup halindedir. Bu dönemde
dudaklarda kuruluk ve dilde paslanma dikkati çeker. Bir
süre sonra da kızamık lekeleri yüzün her tarafına, boyuna,
göğse, kollara, karına, ve bacaklara yayılır. Bu dönem 3-4
gün devam eder. Sonra ateş yavaş yavaş ya da birdenbire
düşerek belirtiler kaybolur. Hastanın odası güneş görmeli
ve çok temiz olmalıdır. Oda ısısı 18-20 derece arasında
tutulmalı, günde en az iki kere havalandırılmalı ve
hastanın üşütmemesi için azami dikkat gösterilmelidir.
Ayrıca, hastanın ağız, burun ve beden temizliğine özen
gösterilmelidir. Bunlara dikkat edilmediği takdirde
hastalık, zatürree, bronkopnömoni, zatülcenp, ortakulak
iltihabı veya ensafalit gibi tehlikeli hastalıklara neden
olabilir. Kızamık geçirenler, bağışıklık kazanıp bir daha
kızamık olmazlar. Ayrıca çocuklara 2 yaşında yaptırılacak
kızamık aşısı da bağışıklık sağlar.
Kızamıkçık
Deri döküntüleri, hafif ateş ve hafif nezle ile ortaya
çıkan Alman kızamığı da denilen bulaşıcı bir hastalıktır.
Tıp dilinde, rubella denir. Daha ziyade çocuklarda
görülür. Ancak, hamile kadınların da, gebeliğin ilk üç ayı
içinde kızamıkçık olma ihtimali vardır. Bu durumda, ana
rahmindeki cenin de etkilenir. Hastalık, havadaki
zerreciklerle bulaşır. Kuluçka devresi, çoğunlukla 17
gündür. Hastanın vücudunda pembe, düz lekeler görülür.
Bazen boynun arka tarafındaki bezler de şişer. Tedavi için
kullanılacak özel bir ilaç yoktur. Hastalık genellikle 4
gün içinde geçer. Bu süre içinde hastanın odasını ayırmak
ve sağlam kimselerle görüştürmek gerekir. Kesin istirahat
da şarttır.
Kusmak
Midenin içindekilerini, elde olmayarak ağız yolu ile
dışarı atmaya kusmak, kusulan şeye de kusmuk denir.
Kusmanın bir çok nedeni vardır. Örneğin, zehirli, bozulmuş
yiyecekler, içki, gastrit ve ülser gibi mide hastalıkları,
bazı besinlere karşı hassasiyet, bazı ilaçlar, kanser,
mide kanaması, mide fıtığı, sinirlenme, migren, araç
tutması, zehirlenme, kansızlık, sarılık, tiroid
hastalıkları, hamilelik ve çocuklarda kabakulak, bademcik
veya bağırsak hastalıkları sırasında kusma görülür.
Tedavinin ilk şartı, kusmanın nedenini belirlemektir.
Tedavi nedene göre yapılır. Hasta kustuktan sonra, sırt
üstü yatırılır. Birşey yedirilmez. Bir bardak buzlu su,
yudum yudum içirilir.
Nar
Vücudu kuvvetlendirir. İshali keser. Burun poliplerine
faydalıdır. Şerit düşürür. Kalbi kuvvetlendirir. Mide,
bağırsak hastalığı olanlar, küçük çocuklar ve hamileler
fazla kullanmamalıdır.
Pamukçuk
çocuklarda görülen ve beslenme yetersizliğinden
kaynaklanan bir hastalıktır. Tıp dilinde candia albicans
denir.
Pediatri
çocuk hastalıkları ile uğraşan tıp dalı.
Pediatrist
çocuk hastalıkları uzmanı.
Pedofili
çocuklarla cinsel ilişki tutkusu.
Penisenvy
Kız çocuklarında görülen penise imrenme tutumu.
Rahim iltihabı
Rahimim iç yüzünün iltihaplanmasına tıp dilinde endometri
denir. Nedeni, belsoğukluğu, doğumdan ve çocuk düşürdükten
sonra rahimde parça kalması veya rahim düşüklüğüdür.
Hastanın karın bölgesi hassastır, vajinadan cerahatli ve
sümüğe benzer akıntı gelir. Aybaşı kanamaları fazla olur.
Bacaklarda ve leğen kemiği bölgesinde ağrı vardır. Bu
ağrılar dinlenmekle geçer. Doktora başvurmak gerekir.
Raşitizm
D vitamini eksikliğinin neden olduğu, çocuklarda görülen
bir hastalıktır.Kemik teşekkülünün tam olmaması nedeniyle
tedavisi geciktirilmiş, ihmal edilmiş vakalarda uzun
kemiklerde deformiteler teşekkül eder.
Raşitizm
çocuklarda görülen bir çeşit kemik hastalığıdır. Nedeni,
yeteri kadar D vitamini almamaktır. Çoğunlukla yeteri
kadar güneş görmeyen, sıhhi olmayan, rutubetli, karanlık
ve basık tavanlı evlerde yaşayan, yeteri kadar süt içmeyen
ve haddinden fazla miktarda unlu gıdalarla beslenen
çocuklarda görülür. Hastalık genellikle 2 yaşında ortaya
çıkar. çocukta huysuzluk ve devamlı terleme görülür,
iştahı azdır. Bazıları kabızlık çeker, bazıları da ishal
olurlar. Adaleleri gevşektir. Derileri soluk ve kansızdır.
Dişleri geç çıkar ve erken çürür. Ayakta durmayı ve
yürümeyi geç öğrenir. Bacak kemikleri çarpıktır.
Düztabanlık görülür. Deniz, kum veya güneş banyoları, kış
aylarında da, haftada 3 kere ılık banyo yaptırmak
yaralıdır.
Separasyon
anksiyetesi
çocuklarda ana, babadan veya bağlandıkları birinden
ayrıldıklarından önce veya sonra ortaya çıkabilen bir tür
fobik anksiyete.
Servi kozalağı
Cupressi çocukların gece işemelerinde, haricen basura ve
kokulu ayak terlemelerine karşı kullanılır.
Skorbüt
C Vitamini eksikliğinin neden olduğu bir hastalıktır. Daha
ziyade 5-6 ay süreyle yeteri kadar C vitamini alamayan
çocuklarda ortaya çıkar. Hastada dermansızlık, zayıflama,
ve kanamalar görülür. Yaraların iyileşmesi gecikir, diş
etleri şişer ve mikrobik hastalıklara yakalanma ihtimali
artar. Küçük çocuklara her gün 4 çorba kaşığı taze
sıkılmış portakal, limon veya greyfurt suyu verilirse,
skorbüt olmaları önlenmiş olur.
Yabancı cisimler
Vücudun belirli bir yerinde, normalde bulunmayan her hangi
bir madde yabancı cisimdir. Bunlara özellikle çocuklarda,
barsaklar, kulak ve burunda rastlanır. Yutulan yabancı
cisimler, yemek borusunda takılabilir, ya da tehlikeli
olabilir.Bu nedenle bazen ameliyatla çıkartılmaları
gerekebilir.
Yulaf
çocukların hazım güçlüklerini giderir. Bedeni ve ruhi
yorgunlukları giderir. Kandaki şeker miktarını azaltır
|