DemirYolcu.Com | Sanal Doktor / Böbrek taşı böbrek hastalıkları bobrek tasi böbrek yetmezliği böbrek hastalığı muallak taşı böbrek yetmezliğinde türk böbrek vakfi turk bobrek vakfı böbrek taş böbrek taşları kayrak taşı
Böbrek taşı nedir?
Yaşamsal faaliyetlerimizin devamı için gerekli
olan biokimyasal işlemlerin sonunda oluşan atık maddelerin
vücuttan atılma yerlerinden biri böbreklerdir. Ayrıca
vücut için gerekli bazı maddelerin seviyesinin ayarlanması
da böbrekler tarafından yürütülür. Böbrek taşları, idrarda
çözülemeyen ve atılamayan kristallerin bir araya
gelmesiyle oluşur. Normalde idrarda kristal ve taş
oluşumunu engelleyecek bazı kimyasal maddeler vardır,
ancak bazı insanlarda bu engelleyici mekanizma tam olarak
çalışamayabilir.
Böbrek taşları hangi
nedenlerle oluşur?
Böbrek taşları idrardaki kristallerin üst üste
birikmesi nedeniyle oluşur. Ülkemizdeki en yaygın sağlık
problemlerinin başında gelmektedir. Kesin olarak nedeni
bilinmemekle beraber sıklıkla sebep beslenme
alışkanlıkları, az sıvı alımı, genetik faktörler, bazı
ilaçlar ve hastalıklar olarak sıralanabilir.
Böbrek taşları kimlerde
oluşur?
Her insanda taş oluşma riski vardır. Sıklıkla
20–50 yaşlarında görülürken, 30’lu yaşlar hastalığın en
sık görüldüğü yaş grubudur. Erkekler kadınlara göre 3 katı
daha fazla risk altındadır.
Taşı oluşturan sebepler
nelerdir?
Taşı oluşturan kesin neden bilinmemekle beraber,
risk faktörleri şunlardır:
-İdrar yolu enfeksiyonu
-Böbrekteki yapısal bozukluklar
-Böbrek hastalığı olanlar
-Beslenme alışkanlıkları
-Yetersiz sıvı alımı
-Sıcak iklim kuşağında yaşamak
-Bazı ilaçlar
-Bazı bağırsak hastalıkları
-Genetik faktörler
-Geçirilmiş bağırsak ameliyatları
-Metabolik hastalıklar
Taşlı hastalarda bulgular
nelerdir?
İdrar yolu taşları hiçbir bulgu vermeden gelişebileceği
gibi bazen ciddi bulgularda vermektedir. En sık görülen
yakınma ağrıdır. Bu ağrı bazen çok şiddetli olabileceği
gibi bazen rahatsızlık vermeyen ağrılar şeklinde de
olabilir. Bir diğer bulgu da idrarda kan görülmesidir. Kan
bazen gözle görülebilecek kadar olurken bazen de sadece
mikroskopik incelemede görülür. Taşlı hastalarda bulantı
ve kusma ile idrar yapmada zorluk da görülebilmektedir.
Böbrek
taşlarında tedavi yöntemleri nelerdir?
Böbrek taşlarının çoğu kendiliğinden düşme
eğilimindedir. Tüm idrar yolu taşlarının yaklaşık 80’i
ilaç tedavisi ile düşer. Taşın düşmesini etkileyen en
önemli faktör taşın büyüklüğüdür. 4 mm’nin altındaki taşın
düşmesi beklenirken, 6 mm’nin üzerindeki taşlar‘a müdahale
gereklidir. Ayrıca, taşların şekli ve idrar yolundaki
yerleşimi de düşmeyi etkileyen önemli faktörlerdir. Tedavi
yöntemleri şunlardır:
-Kendiliğinden yada ilaç yardımıyla taşın düşürülmesi
-ESWL ( şok dalgası ile taşları kırmak)
-Minimal invaziv girişimler (Kapalı böbrek taşı ameliyatı,
kapalı üreter taşı ameliyatı)
-Klasik açık ameliyat yöntemi
Bu yaklaşımlardan hangisinin uygulanılacağı; taşın yerine,
büyüklüğüne, idrar yollarına verdiği veya verebileceği
zararına ve taşın cinsine bağlıdır. Günümüzde minimal
invaziv tekniklerin gelişmesi sonucu klasik açık cerrahi,
en az başvurulan ve en az tercih edilen metod olarak
kalmıştır.
Taşların oluşumu önlemek
mümkün olabilir mi?
Tekrarlayıcı böbrek taşı olanlarda bazı
tavsiyelere dikkat edilerek taşın yeniden oluşumu
engellenebilir yada yeniden oluşması geciktirilebilir. Bu
nedenle 24 saatlik idrar analizi ve kan analizini içeren
bir değerlendirme yapılır. Ayrıca daha önceki taşların
kimyasal yapısı araştırılarak taşların kimyasal yapısı
anlaşılır. Metabolik değerlendirme denilen bu işlemlerle
idrarda taş oluşumuna yol açabilecek maddelerin düzeyleri
ölçülüp sonuca göre diyet yada ilaç verilebilir.
Ayrıca; günlük 2 litre sıvı alımı, hayvansal protein
alımının azaltılması, tuz tüketiminin azaltılması, lifli
diyeti tercih etmek, taşın kimyasal yapısına göre
verilebilecek diyete uygun beslenme rejimi tavsiye edilir.